LYS-3: 2016 / Coğrafya-1

I. Tarım teknolojilerindeki gelişmelere bağlı olarak tarımsal verimin artması

II. Taş kömürü yataklarının bulunduğu alanlarda sanayi faaliyetlerinin gelişmesi

III. Bitki örtüsünün tahrip edildiği alanlarda erozyon riskinin artması

IV. Yapı malzemesinin kerpiç olduğu alanlarda depremin yıkıcı etkisinin fazla olması

Yukarıdakilerden hangileri ekonomik coğrafyanın doğrudan inceleme konuları arasında yer alır?

A. I ve II

B. I ve III

C. II ve III

D. II ve IV

E. III ve IV

Doğru Cevap: "A" I ve II
Soru Açıklaması

Coğrafya dersinde, yaşadığı köy hakkındaki gözlemlerini aktaran bir öğrenci, köyünde çok sayıda dolin ve obruk olduğunu söylemiştir.

Buna göre, öğrencinin yaşadığı köyle ilgili aşağıdakilerden hangisine öncelikli olarak ulaşılabilir?

A. Bitki türlerine

B. Kayaç türlerine

C. İklim özelliklerine

D. Toprak türlerine

E. Ekonomik faaliyetlerine

Doğru Cevap: "B" Kayaç türlerine
Soru Açıklaması

Bu yerlerin coğrafi özellikleri göz önüne alındığında hangi biyomlardaki bitki ve hayvan türlerinin birbiriyle daha çok benzerlik göstermesi beklenir?

A. I ve II

B. I ve III

C. II ve IV

D. III ve V

E. IV ve V

Doğru Cevap: "D" III ve V
Soru Açıklaması

Ekosistem içerisindeki canlıların gereksinim duyduğu azotun esas kaynağını atmosfer oluşturur. Bu azotun bitkiler tarafından kullanılabilmesi için nitrit ve nitratlara dönüşmesi gerekir.

Bu dönüşüm,

I. orman yangınları sonucunda küllerin toprağa geçmesi,

II. topraktaki bazı bakterilerin ölen canlıları ayrıştırması,

III. hava ile temas ettiği yüzeylerde doğrudan suya geçmesi,

IV. havada oksijenle birleşen azotun yağışlarla toprağa geçmesi

süreçlerinden hangileriyle gerçekleşir?

A. I ve II

B. I ve III

C. II ve III

D. II ve IV

E. III ve IV

Doğru Cevap: "D" II ve IV
Soru Açıklaması

Bu yerlerde oluşan doğa olaylarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A. I numaralı yerde bazı yıllar çok şiddetli kasırgalar meydana gelebilmektedir.

B. III numaralı yerdeki düzensiz yağışlar kuraklıklara neden olmaktadır.

C. II numaralı yerde sık sık sel ve taşkınlar yaşanmaktadır.

D. V numaralı yerdeki aşırı soğuklar günlük hayatı olumsuz etkilemektedir.

E. IV numaralı yerde zaman zaman şiddetli depremler meydana gelebilmektedir.

Doğru Cevap: "C" II numaralı yerde sık sık sel ve taşkınlar yaşanmaktadır.
Soru Açıklaması

Yeryüzünde yerleşmeyi sınırlandıran etkenler göz önüne alındığında bu yerlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A. I numaralı yer, tarımsal etkinliklerin sınırlı olduğu alanlardan biridir.

B. II numaralı yerde iklimin uygunluğu sayesinde yerleşmeler oldukça sıktır.

C. III numaralı yer, ilk uygarlıkların kurulduğu yerlerden biridir.

D. IV numaralı yerde engebelilik nedeniyle yerleşmeler seyrektir.

E. V numaralı yerde iklime bağlı olarak nüfus yoğunluğu azdır.

Doğru Cevap: "B" II numaralı yerde iklimin uygunluğu sayesinde yerleşmeler oldukça sıktır.
Soru Açıklaması

I. Çan şeklindeki nüfus piramitleri doğumların yeniden artmaya başladığını gösterir.

II. Düzgün üçgen şeklindeki nüfus piramitleri yüksek doğum ve ölüm oranlarını gösterir.

III. Tabanı hızla daralan nüfus piramitleri yüksek doğurganlık oranlarını gösterir.

Nüfus piramitlerinin şekil özellikleriyle ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

A. Yalnız I

B. Yalnız II

C. I ve II

D. I ve III

E. II ve III

Doğru Cevap: "C" I ve II
Soru Açıklaması

Yeryüzünde farklı özelliklere sahip bazı önemli şehirler bulunmaktadır. Bu şehirlerin bölgesel ve küresel ölçekteki önemi sadece sahip olduğu coğrafi özelliklerle sınırlı olmayıp ülkelerin ekonomik gücü de şehirlerin fonksiyonel özelliklerinin belirginleşmesinde önemli bir etki yapmaktadır.

Aşağıdaki liman şehirlerinden hangisinin küresel bir fonksiyon kazanmasında bu etki daha belirgindir?

A. Aden

B. Kahire

C. Jakarta

D. Hamburg

E. Stokholm

Doğru Cevap: "D" Hamburg
Soru Açıklaması

Dünyadaki ilk kültür merkezlerinin ortaya çıkışında akarsuların ve onların oluşturduğu verimli tarım arazilerinin büyük önemi vardır. Bu akarsuların bulunduğu alanlar geçmişten günümüze önemini hep korumuştur.

Aşağıdakilerden hangisi, bu türden akarsulara örnek gösterilemez?

A. Nil

B. Volga

C. Dicle

D. Fırat

E. İndus

Doğru Cevap: "B" Volga
Soru Açıklaması

10.

Aşağıdakilerden hangisi, bu farklılığın nedenlerinden biri değildir?

A. Güneş ışınlarının geliş açısı

B. Egemen rüzgâr yönü

C. Yükselti

D. Bulutluluk

E. Denize uzaklık

Doğru Cevap: "A" Güneş ışınlarının geliş açısı
Soru Açıklaması

11.

I. Kıtaların birbirine çok yaklaştığı alanda bulunmasına bağlı olarak Doğu ve Batı kültürleri arasındaki etkileşimi daha yoğun yaşaması II. Zengin petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip Orta Doğu ve Kafkas ülkeleri ile sanayileşmiş fakat yeterli enerji kaynaklarına sahip olmayan Avrupa ülkeleri arasında bulunması III. İstanbul ve Çanakkale boğazlarının, Karadeniz’e kıyısı olan limanlar için çıkış noktası olması

Yukarıdakilerden hangileri Türkiye ekonomisine uluslararası düzeyde doğrudan katkı sağlamaktadır?

A. Yalnız I

B. Yalnız II

C. Yalnız III

D. I ve II

E. II ve III

Doğru Cevap: "E" II ve III
Soru Açıklaması

12.

Bu alanların hangilerinde tarımda sulamaya duyulan ihtiyaç daha fazladır?

A. I ve II

B. I ve III

C. II ve V

D. III ve IV

E. IV ve V

Doğru Cevap: "C" II ve V
Soru Açıklaması

13.

Bu yerlerde meydana gelen doğal afetlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A. I numaralı yerde, iklim özelliklerine bağlı olarak özellikle yaz döneminde şiddetli kuraklık yaşanmaktadır.

B. II numaralı yerden geçen fay hattına bağlı olarak büyük depremler oluşmaktadır.

C. III numaralı yerde, arazi koşulları ve yağış özelliklerine bağlı olarak heyelanların oluştuğu görülmektedir

D. IV numaralı yerde, özellikle kış aylarındaki aşırı yağışların etkisiyle taşkın riski yüksektir.

E. V numaralı yerde, iklim ve bitki örtüsü özelliklerine bağlı olarak orman yangınları çıkmaktadır.

Doğru Cevap: "A" I numaralı yerde, iklim özelliklerine bağlı olarak özellikle yaz döneminde şiddetli kuraklık yaşanmaktadır.
Soru Açıklaması

14.

Türkiye’de demir yollarının önemli bir kısmı, liman şehirleri ile iç kesimler arasındaki bağlantıyı sağlamak için yapılmıştır. Üretilen ürünlerin limanlarla iç ve dış pazarlara daha kolay taşınması amacıyla yapılan demir yolları, özellikle Cumhuriyet Dönemi’nde ülke ekonomisine ve bu şehirlerin kalkınmasına büyük katkı sağlamıştır.

Bu özellikteki şehirlere aşağıdakilerden hangisi örnek gösterilemez?

A. İzmir

B. Mersin

C. Trabzon

D. Samsun

E. İskenderun

Doğru Cevap: "C" Trabzon
Soru Açıklaması

15.

Coğrafi özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi bu alanlar için ortak bir bölge sınıflandırmasıdır?

A. Dağlık bölgeler

B. Maden bölgeleri

C. Tarım bölgeleri

D. Ormancılık bölgeleri

E. Hayvancılık bölgeler

Doğru Cevap: "C" Tarım bölgeleri
Soru Açıklaması

16.

Antik Dönem’in önemli liman kentlerinden biridir.

Frig uygarlığına başkentlik yapmış olan bir merkezdir.

Anadolu’daki en eski imparatorluklardan olan Hitit İmparatorluğuna başkent olmuş bir merkezdir.

Anadolu’da ilk yerleşik hayatın başladığı merkezlerden biridir. Bu yönüyle yerleşim tarihi

açısından oldukça önemlidir.

Buna göre yukarıda, hangi tarihî merkeze ait bilgi verilmemiştir?

A. Efes

B. Gordion

C. Hattuşa

D. Çatalhöyük

E. Tuşpa

Doğru Cevap: "E" Tuşpa
Soru Açıklaması

17.

Yeryüzünün kurak alanlarını oluşturan “Sıcak Çöl Bölgeleri” insan faaliyetlerini sınırlandırmakta bazen de imkânsız hâle getirmektedir.

Bu özelliklere sahip aşağıdaki yerlerden hangisi Kuzey Yarım Küre’de yer almaz?

A. Gobi

B. Büyük Sahra

C. Atakama

D. Kızılkum

E. Takla-Makan

Doğru Cevap: "C" Atakama
Soru Açıklaması

18.

Çin ve Hindistan, bazı tarım ürünlerinin üretiminde dünyada ilk sıralarda yer almalarına rağmen dünya tarım ticaretinde önemli bir yere sahip değildir.

Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A. İş gücü maliyetlerinin yüksek olması

B. Küresel pazarlarda rekabet edememeleri

C. Üretim maliyetlerinin yüksek olması

D. Tüketim bölgelerine uzak olmaları

E. Nüfuslarının fazla olması

Doğru Cevap: "E" Nüfuslarının fazla olması
Soru Açıklaması

19.

Orta Doğu'nun enerji yataklarına bir alternatif olarak gösterilen Hazar Havzası, petrol ve doğal gaz rezervleri bakımından oldukça zengindir. Bu havzada üretilen petrol ve doğal gazın önemli bir kısmı boru hatları ile dünyanın başka bölgelerine aktarılmaktadır.

Aşağıdakilerin hangisinde verilen ülkelerin tümü bu havzada yer almaktadır?

A. Azerbaycan-Kazakistan-Türkmenistan

B. Kazakistan-Özbekistan-Azerbaycan

C. Türkmenistan-Gürcistan-Azerbaycan

D. Rusya-Kırgızistan-Kazakistan

E. İran-Azerbaycan-Tacikistan

Doğru Cevap: "A" Azerbaycan-Kazakistan-Türkmenistan
Soru Açıklaması

20.

Bu alanların hangileri, tarımsal faaliyetler açısından diğerlerine göre daha olumsuz koşullara sahiptir?

A. I ve II

B. I ve V

C. II ve III

D. II ve IV

E. IV ve V

Doğru Cevap: "E" IV ve V
Soru Açıklaması

21.

I. Erozyon

II. Kuraklık

III. Asit yağmurları

IV. Sel

Yukarıdakilerden hangileri, doğal ve beşerî faktörlerin birlikte etkili olduğu karma afet türleri içerisinde yer alır?

A. I ve II

B. I ve III

C. II ve III

D. II ve IV

E. III ve IV

Doğru Cevap: "B" I ve III
Soru Açıklaması

22.

Günümüzde dünya enerji ihtiyacının önemli bir bölümünü karşılayan fosil kaynakların tüketimi her geçen yıl artmaya devam etmektedir. Bu enerji kaynakları rezervleri itibarıyla sınırlı kaynaklardır. Artan enerji ihtiyacı ve mevcut rezervler düşünüldüğünde bu enerji kaynaklarının önümüzdeki yıllarda tükenmesi beklenmektedir.

Aşağıdaki enerji kaynaklarından hangisi bu grup içerisinde yer almaz?

A. Petrol

B. Doğal gaz

C. Hidrojen

D. Kömür

E. Kaya gazı

Doğru Cevap: "C" Hidrojen
Soru Açıklaması

23.

Fosil yakıtların tüketimindeki artış çevresel olarak büyük zararlara yol açmaktadır. Bu durum gelişmiş ülkelerde teknolojinin de yardımı ile kontrol altına alınabilmektedir. Bu sayede de olumsuz çevresel etkiler azaltılmaktadır.

Buna göre;

I. sanayi tesislerinin bacalarına filtre takılması,

II. petrokimya sanayilerinin şehirlerin dışına kurulması,

III. enerji verimini artıran yenilik ve teknolojik gelişmeler

faaliyetlerinden hangileri bu etkiyi azaltmaz?

A. Yalnız I

B. Yalnız II

C. Yalnız III

D. I ve II

E. II ve III

Doğru Cevap: "B" Yalnız II
Soru Açıklaması

24.

Doğal kaynakların birçoğunun yenilenebilir özellikte olmaması, verimsiz ve aşırı kullanımı bu kaynakların sürdürülebilir bir şekilde kullanılmasını gerekli kılmıştır.

Aşağıdakilerden hangisi bu kaynakların sürdürülebilirliğine uygun bir örnek olarak gösterilebilir?

A. Barajların çevresinin ağaçlandırılması

B. Şehirlerin doğal gaz ile ısıtılmaya başlanması

C. Doğal alanların millî park şeklinde korunması

D. Fosil enerji kaynaklarının çıkarılmasında yeni teknolojilerin kullanılması

E. Havza planlamaları ile su kaynaklarının korunması

Doğru Cevap: "E" Havza planlamaları ile su kaynaklarının korunması
Soru Açıklaması